“Er ontstaat begrip voor elkaars posities. En dat begrip ontstaat doorgaans niet door de brieven die advocaten elkaar over en weer toesturen.”

Marie-Louise van Kalmthout, advocaat-partner arbeidsrecht & MfN-mediator bij Kienhuis Legal

“Bij de mediations die ik bijwoonde, zag ik regelmatig dat er een doorbraak ontstond. Dat heeft mijn enthousiasme voor het vak aangewakkerd. Niet als vervanging van de advocatuur, maar omdat het iets toevoegt. Je voert gesprekken in een vrije, open sfeer, waarin ook de vertrouwelijkheid gewaarborgd is. Daardoor ontstaat ruimte voor een ander gesprek.”

In 2023 besloot Marie-Louise zelf de stap te zetten en de beroepsopleiding tot legal mediator te volgen. Inmiddels is ze MfN-geregistreerd mediator en combineert ze haar advocatenpraktijk met het mediatorschap.

Meer ruimte voor nuance

Volgens Marie-Louise zit de kracht van mediation in het feit dat het hele verhaal op tafel kan komen. Dat is wezenlijk anders dan in de advocatuur, waar je per definitie selecteert en juridisch inkadert.

“Wat je als advocaat doet, en dat is ook je taak, is informatie filteren. Je pakt de dingen eruit die voor jouw cliënt gunstig zijn. Dat betekent ook dat nuances soms niet benoemd worden. In mediation komt eigenlijk alles aan de orde. Voor een deel is dat een herhaling van zetten, maar voor een deel krijg je ook meer inzicht in wat er bij de ander leeft. Dat geldt zowel voor de werknemer als voor de werkgever.”

“Er ontstaat begrip voor elkaars posities. En dat begrip ontstaat doorgaans niet door de brieven die advocaten elkaar over en weer toesturen.”

Juist dat inzicht maakt verschil. Niet alleen voor de inhoud van het gesprek, maar ook voor de verhouding tussen partijen. “Er ontstaat begrip voor elkaars posities. En dat begrip ontstaat doorgaans niet door de brieven die advocaten elkaar over en weer toesturen.”

Van sturen naar doorvragen

Tijdens de opleiding merkte Marie-Louise al snel dat zij, net als veel advocaten, gewend was om te sturen. Logisch, zegt ze: daarvoor word je vaak juist ingeschakeld. Maar in mediation werkt dat anders.

“Tijdens de opleiding kom je erachter dat het doorvragen naar de belangen een belangrijke sleutel is. Eén van de vele sleutels. Dat doe je in je advocatenpraktijk ook wel, maar niet op zo’n verfijnde en grondige manier als in mediation. Soms willen cliënten gewoon dat je een pittige brief stuurt. Dan is er weinig ruimte voor een genuanceerd verhaal. In mediation is die ruimte er juist wel.”

Dat vraagt ook iets van de mediator zelf. Vooral als die, zoals zij, jarenlang als advocaat heeft gewerkt. “Je bent vanuit je vak zo gewend om te sturen. Dat zit op een gegeven moment in je dna. En het afleren van iets is minstens zo moeilijk als het aanleren van nieuwe dingen. Dat merkte ik tijdens de opleiding.”

Vertrouwen is minstens zo belangrijk

Naast het zichtbaar maken van belangen noemt Marie-Louise nog een tweede sleutel: vertrouwen. Zonder vertrouwen komt een mediationgesprek niet echt op gang. “Hoe krijg je mensen zover dat ze je vertrouwen? Hoe krijg je partijen zover dat ze denken: bij deze mediator voel ik me veilig, daar kan ik mijn verhaal kwijt. En als zij zegt dat ze iets voor zich houdt, dan doet ze dat ook.”

In arbeidsmediations is dat extra relevant. Partijen zitten vaak niet alleen inhoudelijk vast, maar kijken ook met argwaan naar elkaar en naar het proces. Dan moet niet alleen vertrouwen ontstaan tussen werkgever en werknemer, maar ook in de mediator zelf. “Het gaat niet alleen om vertrouwen in elkaar, maar ook om vertrouwen in de mediator. In de neutraliteit, in de onafhankelijkheid van de mediator. Dat vind ik minstens zo’n belangrijke sleutel.”

Bewust gekozen voor het ADR Instituut

Dat Marie-Louise voor een opleiding bij het ADR Instituut koos, was geen toeval. Ze maakte die keuze heel bewust en deed daar zelf uitgebreid onderzoek naar. “Ik heb bijna alle mediationopleidingen afgestruind. Uiteindelijk heb ik voor het ADR gekozen vanwege de docenten. Dat leken me inspirerende personen, met veel variatie.”

Wat haar vervolgens in de opleiding aansprak, was precies die diversiteit. “De trainers verschilden sterk in stijl en aanpak, iedereen had een eigen handtekening, maar juist dat maakte het waardevol.”

Ook de rollenspellen maakten indruk. Die vond ze pittig, maar tegelijk zeer zinvol.
“Het nadeel van een rollenspel is dat je weet dat het een spel is. Tegelijk geeft het je wel een kijkje in situaties die kunnen ontstaan als partijen helemaal vastzitten. Dan merk je hoe lastig het kan zijn om daar weer beweging in te krijgen.”

Binnen het arbeidsrecht

Marie-Louise wil zich als mediator nadrukkelijk binnen het arbeidsrecht blijven bewegen. Voor haar is kennis van de juridische context geen bijzaak, maar een meerwaarde. “Ik denk dat het prettig is als je als mediator binnen je eigen vakgebied werkt. Dan ken je de kaders waarbinnen mensen juridisch kunnen en moeten opereren. Dat komt ook je creativiteit ten goede.”

Wie:                                     Marie-Louise van Kalmthout
Beroep:                               Advocaat & MfN-mediator bij Kienhuis Legal
Opleiding:                          Beroepsopleiding (Legal) Mediator
Wanneer:                           2023 – 2024
Waarom ADR:

+ Grondige opleiding
+ Diversiteit aan inspirerende docenten
+ Leerzame rollenspellen

Meer informatie: Beroepsopleiding (Legal) Mediator

Interview: Alexandra Vuijk
Fotografie: Petri Bakker